Als adviseur loonheffing en arbeidsrecht kan ik er uren over vertellen.....hoe moet je de werkende beoordelen? Is het volgens de regels een zzp'er of toch een werknemer?
Ik weet dat de theorie soms ver af staat van de praktijk. Maar dit keer raakt het beleid mijn persoonlijke leven wel heel direct. Mijn dochter, een enthousiaste havoleerling, kwam vorige week thuis met een opvallende zorg: haar geliefde economieleraar, een zzp'er, is er vanaf 1 januari niet meer. Waarom? Omdat school niet meer met zzp'ers wil werken.
Minder fraai
De aanleiding: per 1 januari 2025 hervat de Belastingdienst de controles op schijnzelfstandigheid. Als adviseur begrijp ik maar al te goed dat deze leraar volgens de regels tot de groep schijnzelfstandigen zal behoren. De school zal hem vast een arbeidsovereenkomst aangeboden hebben, maar waarschijnlijk blijft hij liever een zelfstandige. De gevolgen voor de praktijk zijn natuurlijk minder fraai. Zorginstellingen, scholen, en andere maatschappelijke organisaties overwegen massaal om het werken met zzp'ers te stoppen. De reden? De risico’s op naheffingen en eventuele boetes zijn hen simpelweg te groot.
Het wrange
En daar zit precies het wrange. De maatregel is bedoeld om eerlijkheid en gelijkheid te bevorderen, maar heeft wel dit soort nadelige effecten tot gevolg. Neem de zorg: zelfstandigen zijn daar vaak cruciaal om roosters rond te krijgen en kwetsbare mensen te helpen. Of het onderwijs, waar docenten zoals de economieleraar van mijn dochter met passie en flexibiliteit de gaten opvullen die in de reguliere bezetting ontstaan. Wanneer deze zzp’ers verdwijnen, zakt de kwaliteit als een kaartenhuis in elkaar.
De rekening
Mijn dochter vroeg me of dit allemaal wel eerlijk is. “Waarom zou je iemand die goed werk doet, wegjagen, omdat een regel dat zegt?” vroeg ze, terwijl ze een boterham met hagelslag at. Haar vraag raakte me. Ze legde onbedoeld de vinger op de zere plek: wie wint er eigenlijk als kwaliteit verloren gaat omwille van de juridische regels? Is het belangrijker dat een schijnzelfstandige als werknemer wordt gezien, dan dat onze kinderen goed onderwijs krijgen? Aan de andere kant snap ik ook echt dat er iets gedaan moet worden. Het blijft een lastig dilemma.
Mijn dochter hoopt dat haar leraar toch mag blijven. En ik hoop dat Den Haag ook leert. Want uiteindelijk is het nu de jeugd en de zorg die de rekening betalen. Is dat echt wat we willen?
Janita Klomp